Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο προειδοποιεί για σοβαρά κενά διαφάνειας και ιχνηλασιμότητας στο Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ, ύψους 577 δισεκατομμυρίων ευρώ, που δημιουργήθηκε για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Σύμφωνα με νέα έκθεση του ΕΕΣ, οι διαθέσιμες πληροφορίες για τους τελικούς αποδέκτες των κονδυλίων, το πραγματικό κόστος των μέτρων και τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί παραμένουν ελλιπείς, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για τη λογοδοσία και την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Πληρώνουμε για στόχους, όχι για έργα
Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) λειτουργεί με ένα μοντέλο χρηματοδότησης που δεν συνδέεται άμεσα με πραγματικές δαπάνες, αλλά με την επίτευξη προκαθορισμένων ορόσημων και στόχων. Πρόκειται για την πρώτη εφαρμογή αυτού του μοντέλου σε τόσο μεγάλη κλίμακα στην ΕΕ. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι η συλλογή στοιχείων δεν γίνεται με ενιαίο και συστηματικό τρόπο. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι πληροφορίες παρέχονται μόνο κατόπιν αιτήματος, με καθυστερήσεις που φτάνουν ακόμη και αρκετούς μήνες.
Το πραγματικό κόστος είναι μικρότερο
Το ΕΕΣ σημειώνει ότι σε αρκετές περιπτώσεις το πραγματικό κόστος των έργων ήταν χαμηλότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις, χωρίς όμως να αναπροσαρμόζονται αντίστοιχα οι χρηματοδοτήσεις. Οι ελεγκτές προειδοποιούν ότι αν αυτή η τάση συνεχιστεί, υπάρχει κίνδυνος τα κράτη μέλη να λαμβάνουν ποσά που υπερβαίνουν σημαντικά τις πραγματικές ανάγκες χρηματοδότησης. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν συγκεντρώνει στοιχεία για τα πραγματικά ποσά που δαπανώνται ανά μέτρο, ακόμη και όταν αυτά τα δεδομένα είναι διαθέσιμα στα κράτη.
Οι λίστες με τους 100 μεγαλύτερους αποδέκτες δεν λένε την αλήθεια
Πάνω από τους μισούς καταγεγραμμένους αποδέκτες είναι δημόσιοι φορείς (υπουργεία, κρατικές υπηρεσίες), χωρίς να δημοσιοποιούνται οι περαιτέρω πληρωμές προς αναδόχους και ιδιωτικές επιχειρήσεις μέσω δημοσίων συμβάσεων. Καμία από τις δέκα χώρες που εξετάστηκαν δεν δημοσίευσε στοιχεία πέραν του ελάχιστου υποχρεωτικού αριθμού αποδεκτών. Οι πληροφορίες για το ποιος επωφελείται τελικά από τα κονδύλια παραμένουν αποσπασματικές.
«Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν – Η έλλειψη διαφάνειας υπονομεύει την εμπιστοσύνη»
Η Ivana Maletić, μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και υπεύθυνη για τον έλεγχο, υπογράμμισε ότι η απουσία πλήρους διαφάνειας υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. «Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πού κατευθύνονται τα χρήματα των φορολογουμένων, ποιοι τα λαμβάνουν και ποιο είναι το πραγματικό ύψος των δαπανών», δήλωσε. Η έκθεση δημοσιοποιείται καθώς οι ευρωπαϊκοί θεσμοί διαπραγματεύονται ήδη τον νέο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ. Το ΕΕΣ τονίζει ότι τα κενά πρέπει να αντιμετωπιστούν ώστε να διασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια στο μέλλον.
Social